Web 2.0 furyasıyla karşımıza çıkan ve son iki yıl içinde gözdelikleri iyice artan sosyal aÄŸ siteleri sektörün liderliÄŸini ele geçirmek için amansız bir yarışa girmiÅŸlerdi, bu göz kamaÅŸtırıcı mücadelenin ayrıntılar haberimizde.
Biraz geçmiÅŸe dönüyoruz, çok deÄŸil yaklaşık iki yıl öncesine. Sosyal aÄŸ sitelerinde durum nasılmış inceleyelim:
Bu alanın en eski sitelerinden olan Orkut sosyal aÄŸ siteleri içinde en gözde yeri almış.
Sosyal aÄŸdan çok arkadaÅŸ bulma sitesi görevini üstlenen Hi5 en gözde ikinci siteymiÅŸ.
Yeni açılan MySpace üyesi olan müzik gruplarının katılımıyla epey üye edinerek üçüncü sırayı edinmiÅŸ.
Kendi ülkesinde tutulan ama dünyada pek ilgi çekmeyen Facebook anca dördüncü sıraya çıkabilmiÅŸ.
Türkiye'de hâlâ çoÄŸu kiÅŸinin bilemediÄŸi friendster beÅŸinci sıradan yukarı çıkamamış.
Sosya aÄŸlarda bir kaç yıl öncesinin verileri böyle. Åžimdi günümüze bakalım ve bu büyük deÄŸiÅŸimin sebeplerini aramaya baÅŸlayalım:
1- Facebook (Alexa dünya sıralaması: 5)
2- MySpace (Alexa dünya sıralaması: 7)
3- Hi5 (Alexa dünya sıralaması: 15)
4- Friendster (Alexa dünya sıralaması: 39)
5- Orkut (Alexa dünya sıralaaması: 19)
Sadece 1 yıl içinde herÅŸeyin bu kadar deÄŸiÅŸmesi elbette ÅŸaşırtıcı, yalnız Friendster için ayrı bir iki laf etmek lazım. Belki çok gözde deÄŸiller, ahım ÅŸahım hizmetleride yok ama kaliteli ve temiz bir kullanım sunan Friendster kendi kitlesini yaratmış, zaten bunu istikrarlı gidiÅŸinden de görebiliyoruz.
Alexa sıralaması sizi yanıltmasın, 3 ayda bir deÄŸiÅŸen bu sıralama son durumu yansıtmakta pek yardımcı olmaz. Orkut geçmiÅŸin mirasını yiyerek bir süre daha ilk 20 içinde tutunacak gibi gözüküyor ama sonrası için durum hiçte iç açıcı deÄŸil.
Ä°ÅŸte ilgili sitelerin son 6 aydaki durumu:
Öncelikle bu mücadeleyi incelerken üst ve alt kısım diye ayırsak iyi olur. :)
AÅŸağıdaki mücadele Hi5 ve Friendster arasında geçerken araya hiç beklenmedik ÅŸekilde Orkut'ta dahil oluyor. Hi5 kemik bir kitleye sahip, özellikle ülkemizde gençler tarafından fazlasıyla tutuluyor, Friendster'de dediÄŸimiz gibi belli baÅŸlı yerlerde popüler ama sadık ziyaretçilere sahip. Zaten tablodan da anlaşılıyor bu dediklerimiz, iki site neredeyse 6 ay boyunca hep aynı çizgide ilerlemiÅŸ.
Orkut'un buralara nasıl düÅŸtüÄŸünü yazmaya çalışsak tahminimizce bir yazı dizisi hazırlamamız gerekir. Google'ın desteÄŸini hiç esirgemediÄŸi ve bir Türk tarafından projelenen Orkut gibi köklü bir sitenin Friendster'in bile altına düÅŸmesi hayret verici bir durum.
Alt kısımdaki yavan mücadeleyi bir kenara bırakıp Myspace ve Facebook kıyasına gitmekte yarar var. Facebook son zamanlarda Youtube'tan sonra en çok tutulan giriÅŸim gibi gözüküyor. Facebook'un bu kadar yalın bir konuda bu denli baÅŸarılı olması hakikaten büyük bir pazarlama baÅŸarısı gerektiriyor. Yukarıdaki çizelgeye baktığımızda Facebook'un sürekli yükseldiÄŸini, MySpace'in ise sürekli alçaldığını görüyoruz. Trakya'ya özgü bir deyim olan aykırı gitmek sözü sanırım MySpace için çok uygun.
Facebook neden bu kadar tutuldu?
Öncelikle medya bunu istedi, sadece Türkiye'de deÄŸil dünyanın her tarafında medya Facebook'u destekledi. Orkut'un düÅŸüÅŸü önceden beklenen bir ÅŸey olduÄŸu gibi kimse Friendster ve Hi5 gibi arkadaÅŸ edinmeye yarayan sitelerin sosyal aÄŸ ihtiyacını karşılamayacağını biliyordu. Geriye kalan tek site ise News Corp.'un sahibi Rupert Murdoch'a ait olan MySpace sitesiydi. Durum böyle olunca Murdoch dışında kalan tüm medya Facebook'u destekledi. Neden böyle birÅŸey yaptılar diye soruyorsanız hemen açıklayalım; sosyal aÄŸlar günümüzde reklam vermek için en uygun düzlemler, MySpace'in aldığı reklamların çoÄŸu ya Murdoch ve grubuna ait ya da iÅŸ ortaklarına ait. Medyanın geri kalan kısımı bu büyük reklam pastasını Murdoch'a kaptırmamak için yükselen deÄŸer Facebook'u destekledi ve baÅŸarılıda oldu. Türkiye'de durum tam olarak böyle deÄŸil çünkü Murdoch grubunun ülkemizde fazla sözü geçmediÄŸi gibi internet reklam sektörüde maalesefki doÄŸru düzgün geliÅŸemiyor ülkemizde.
Facebook'un tutulmasındaki kullanıcı bazlı etkenlere gelirsek; bir kere site güvenilir. Her kesimden insan bulabiliyorsunuz, bugün evli ve çoluk çocuk edinmiÅŸ bir bayan bile bilgilerini ve fotoÄŸraflarını bu sitede paylaşıyorsa bu site gerçekten güven saÄŸlamış demektir. Bunun yanı sıra Facebook kullanıcılara özelleÅŸtirme imkanı sundu. Eklentiler, wall'lar, fan page'ler ve gruplar. Bunların hepsi kullanıcıya tanınan özgürlüklerin ufak bir bölümü. MySpace'in bu alanda Facebook'a göre tek artısı arka plan resmi deÄŸiÅŸtirebilme özelliÄŸi ki bu bilinçsiz kullanıcılar tarafından öyle kötü kullanılıyorki MySpace'e girme isteÄŸim kayboluyor.
Ve son olarak Facebook'un en büyük icadı diyebileceÄŸimiz Facebook chat; bu nasıl icat ki? Yıllardır var bu chat davası demeniz son derece normal. Sadece arkadaÅŸlarınızla konuÅŸma imkanı tanıyan bu uygulama sayesinde Facebook'ta ekleyipte iletiÅŸim kuramadığınız insanlarlada size konuÅŸma imkanı tanıyor (Bu sayede hayranı olduÄŸum pek çok ÅŸarkıcıyla da konuÅŸmuÅŸtum). Bu uygulmaya o kadar tutulduki Facebook'ta çevrimiçi gördüÄŸüm arkadaÅŸları Live Messenger listemde göremez oldum.
Sosyal aÄŸlar içinde yaÅŸanan mücadele bize göre sona erdi. Facebook bu saatten sonra nasıl düÅŸüÅŸ yaÅŸar diye düÅŸündüm düÅŸündüm, aklıma tek ihtimal geldi; o da Facebook paralı olursa belki kullanıcılar bırakır ki böyle bir ÅŸey imkansız. :)
MySpace bu gidiÅŸle alt kısımdaki rekabete katılacak gibi gözüküyor.
Hi5'in popülaritesini anlamak güç, aynen bu ÅŸekilde devam ederler.
Friendster yazımızın başında da belirttiÄŸimiz gibi saÄŸlam bir kitleye sahip, ne düÅŸüÅŸ yaÅŸar ne de çıkar.
Orkut daha da düÅŸermi sorusuna ise net bir ÅŸey söylemek çok zor. Umarız düÅŸmez, sonuçta az da olsa Türkiye adını duyuran bir giriÅŸim.
EÄŸer Türkçe düzlemler arıyorsanız yazımızın sonunda size iki tavsiyede bulunalım:
Amacınız sosyal aÄŸda bir yer edinmek ise benim gördüÄŸüm en baÅŸarılı Türk giriÅŸimi olan Lifety'i tavsiye ediyorum.
EÄŸer arkadaÅŸ bulma derdindeyseniz Netlog ihtiyacınızı karşılayacaktır, Türkiye sayfası hayli gözde oldu bu yıl içinde.
